دوشنبه 30 مهر 1397 22 اکتبر 2018

قالی بیجار و فیلم هری پاتر !!!تاریخ ارسال : 1395/10/27

آیا قالی هرشنگ* بیجار قالی محبوب نسل آینده خواهد شد؟

نوشته: چارلز رکنگل

برگردان: مینا اکبری

________________________________________

چند سال از پخش آخرین سری از فیلم‌های هری پاتر می‌گذرد. این مطلب شرح مختصری است درباره فرشی که در سری فیلم‌های هری پاتر در کف تالار گریفین‌دور می‌بینیم همچنین نمایانده جایگاه قالی ایرانی در صدسال گذشته است؛ زمانی که قالی ایرانی در بسیاری از فضاهای عمومی آمریکا و اروپا چون اتاق‌های مطالعه دانشگاه‌های هاروارد و آکسفورد گسترده بود. از سویی این مطلب به ظرفیت‌های یک رسانه (فیلم) در امکان ایجاد تغییر سلیقه در مخاطب اشاره می‌کند و می‌تواند انگیزه‌هایی جهت انجام تحقیقات بعدی در این زمینه به وجود آورد.

آیا قالی نقش هرشنگ بیجار به‌تدریج قالی محبوب نسل آینده خواهد شد؟

در پاسخ به این پرسش می‌توان گفت: «شاید! اگر باور داشته باشید که حضور برجسته این قالی در فیلم‌های هری پاتر احتمالاً بر سلیقه خریداران آینده قالی تأثیر می‌گذارد. بدین معنی که کودکان امروز دوستداران قالی فرداها خواهند شد.»

اما قبل از اینکه ادامه دهیم شاید لازم باشد کمی راجع به دنیای هری پاتر توضیح دهیم.

هری، پسر جادوگری است که به مدرسه جادوگری هاگوارتز (Hogwarts) می‌رود. مدرسه بسیار شبیه به دانشگاه‌های بزرگ بریتانیا مانند آکسفورد ساخته‌شده است؛ هری در یک خوابگاه زندگی می‌کند. این خوابگاه همانند خوابگاه دانشگاه آکسفورد تالاری عمومی دارد که دانش‌آموزان هر ساعت از روز می‌توانند آنجا گرد هم ‌آیند.

خوابگاه هری، گریفین‌دور (Gryffindor) نام دارد. کف تالار عمومی گریفین‌دور با یک قالی بزرگ با نقش هرشنگ (خرچنگ) بیجار با زمینه آبی درخشان پوشیده شده است.

 قالی در بیشتر صحنه‌های تالار عمومی گریفین‌دور حضور دارد و در کنار تاپستری‌های آویخته بر دیوار، به اتاق فضایی جادویی و سحرآمیز داده است.

آیا انتخاب یک قالی هرشنگ بیجار، از سوی طراحان دکوراسیون، کاملاً تصادفی است؟

 احتمالاً نه. تعداد کمی از اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها که اینک در دوران میان‌سالی به سر می‌برند از قالی‌های شرقی در اتاق‌های دانشگاه‌ها خاطره دارند. این قالی‌ها در میان یک نسل قبل‌تر از آنان نیز کمتر رایج بود.

قالی بیجار انتخابی طبیعی برای چنان چیدمان فرسوده‌ای بود. این قالی‌ها در شمال غرب ایران در شهری به همین نام (بیجار) یا اطراف آن بافته می‌شدند. بسیار محکم و از فناناپذیرترین قالی‌ها هستند و به قالی‌های آهنی ایران شهرت دارند. بسیار متراکم بافته می‌شوند و چنان خشک‌اند که حتی نمی‌توان آن‌ها را برای حمل‌ونقل تا کرد، در عوض باید پیچیده شوند.

تصویر زیر اتاق مطالعه خوابگاه الیوت در دانشگاه هاروارد را نشان می‌دهد. کف اتاق دوباره با یک قالی هرشنگ بیجار مفروش شده است. فقط رنگ زمینه این قالی قرمز است.

 

شاید دیدن یک قالی شرقی در کف تالار عمومی دانشگاه فقط برای بزرگ‌سالانی که هری پاتر را با فرزندانشان تماشا می‌کنند نوستالژیک نباشد، بلکه نوستالژی‌ای باشد برای صادرات صنعت بزرگی که زمانی در شمال غرب ایران شکوفا شد و برای خانه‌ها و مؤسسات ثروتمند آمریکایی و اروپایی، قالی‌هایی به‌اندازه اتاق‌های آن‌ها تولید کرد.

نقطه اوج این شکوفایی در پایان قرن گذشته اتفاق افتاد زمانی که یک قالی شرقی در کف یک اتاق هم نشانی بود از چشم‌انداز گسترده‌ای از جهان و هم نشانی از یک برتری مسلم.

داستان صادرات این صنعت در موفقیت زیگلر و شرکا به‌خوبی نمایان است. شرکت زیگلر در منچستر انگلستان جزو اولین‌ها بود که به این مسئله پی برد که دوران طلایی غرب برای تزیین و تکمیل دکوراسیون اتاق‌ها به قالی‌های بسیار بزرگ نیاز دارد.

آرتو کشیشیان در مقاله خود با نام «زیگلر و قالی‌هایش» در مجله «هنرهای زیبا و کهن» می‌نویسد: چرخه علاقه اروپاییان در سال ۱۸۵۰ دوباره به سمت شرق رو کرد و فروشگاه‌ها شروع کردند به جمع‌آوری قالی‌های موجود در کارگاه‌ها و روستاهای ایران؛ اما این قالی‌ها در اندازه‌های سنتی و برای پر کردن اتاق‌های شهری ایران طراحی‌شده بودند بنابراین بسیار دراز یا بسیار باریک بودند و برای اتاق‌های خانه‌های انگلستانِ جدید مناسب نبودند.

شرکت زیگلر از این فرصت استفاده کرد. در آن زمان زیگلر فروشنده نخ‌های رنگی کارخانه‌های منچستر، به مشتریان ایرانی و ترکیه‌ای بود؛ اما مسیر خود را عوض کرد، دارهای خود را در شمال غرب ایران در اطراف شهر سلطان‌آباد (اراک امروزی) برقرار کرد و شروع کرد به تولید قالی‌های دستباف برای بازار بریتانیا.

شرکت زیگلر و شرکا با بزرگ کردن ابعاد قالی و همچنین ساده کردن طرح‌ها تغییرات اساسی در قالی شرقی ایجاد کرد. هنرمندان شرکت، نقوش قالی‌های ایرانی را برای رسیدن به یک اثر بصری زنده (به گفته کشیشیان) محدود کردند. همچنین زیگلر در نقشه‌هایش تعداد رنگ‌های کمتری به کار برد که منجر به ایجاد تعادل و هماهنگی ساده‌تر شد. استفاده آزادانه از رنگ سبز شاید به سبب علاقه انگلیسی‌ها به روستاها بود.

اما زیگلر قالی بیجار تولید نکرد و طرح‌های او همان‌گونه که در شکل نشان داده شده است هیچ شباهتی به قالی دنیای هری پاتر ندارد.

اما نمونه‌های زیگلر راهکارهای آزمایش‌شده در طول زمان را ارائه می‌دهد که چگونه تولیدکنندگان قالی به تغییرات در بازار پاسخ می‌دهند و آنچه را که نسل جدید می‌خواهد تهیه می‌کنند.

آیا نسل آینده با تغییر سلیقه از قالی‌های تجریدی و عشایری -که امروز محبوب‌اند- به قالی‌های باشکوه بیجار و زیگلر، پدران و مادران خود را شگفت‌زده خواهند کرد. فقط نسل آینده می‌تواند به این سؤال پاسخ دهد. هم‌اکنون این افراد بازدیدکنندگان ویترین مغازه‌ها یا بهتر است بگوییم تماشاگران فیلم‌ها هستند.

________________________________________

*هرشنگ: واژه ترکی برگرفته از واژه فارسی خرچنگ. نقش خرچنگ. این نقش در قالی‌های ایرانی و قفقازی قرن‌های هجدهم و نوزدهم به‌صورت گسترده مورداستفاده قرار گرفته است

برگرفته از سایت طره

ارسال پیام

آخرین مطالب

قدم به قدم تا خرید فرش کودک
قدم به قدم تا خرید فرش کودک

فراموش کنیم که کف اتاق کودک، یکی از مهم ترین بخش ها در دکوراسیون و حتی حفظ سلامت کودکان است؛ به خصوص برای نوپایان که دوست دارند تجربه جدید راه رفتن را هر روز، بیش تر از روز قبل، تکرار کنند. نوپایان بیشتر زمان خود را در طول روز روی زمین سپری می‌کنند و چهاردست و پا راه می‌روند و سیستم ایمنی آنها به مواد خارجی بسیار حساس‌تر است به همین دلیل اگر فرش‌ منزلتان مواد حساسیت‌زا را بیشتر به خود جذب کند احتمال ابتلا به حساسیت در فرزندتان بیشتر می‌شود.

آیا می دانید فرش سفارشی چیست؟!!
آیا می دانید فرش سفارشی چیست؟!!

بسیاری از محیط ها هستند که برای فرش کردن با مشکل مواجه هستند. اتاقهای منازل قدیمی، شرکتها، موزه ها، اماکن تاریخی و محیطهای وسیع و محیطهایی که فرش در اندازه های استاندارد شش متری و نه متری و دوازده متری و انواع قالیچه در آن جای نمیگیرد. در چنین مواردی به طور اجبار چند تخته فرش کنار هم انداخته می شوند. اما گاهی اندازه فضای مورد نظر برای فرش کردن، به گونه ای است که به هیچ شکلی نمیتوان آن را با کنار هم قرار دادن چند فرش پر کرد و این امر میتواند به علت شکل محیط مورد نظر و یا اندازه نامتعارف آن و یا هردوی این موارد باشد.

مشاور فرش(هر فرشی برای کجا مناسب است؟)
مشاور فرش(هر فرشی برای کجا مناسب است؟)

درست است كه فرش يكي از مهمترين اركان در دكوراسيون خانه مي باشد و تاثير بسيار زيادي بر زيبايي هر قسمت از خانه دارد اما توجه به اين نكته هم مهم است كه در هنگام خريد فرش فقط نبايد به زيبايي آن توجه كنيم زيرا نكته مهمتر از زيبايي، مناسب بودن فرش خريداري شده براي محل مورد نظر است... با ما همراه باشید...

همه چیز در مورد فرش سجاده ای
همه چیز در مورد فرش سجاده ای

ایجاد مکانی آرام و زیبا و پاکیزه یکی از مشخصات عبادتگاه در تمامی ادیان بوده است. فرش های سجاده ای با الگو برداری از نقوش اسلامی و ایرانی و ایجاد هارمونی متناسب با فضاهای مذهبی  طرحی بدیع و آرامش بخش را ایجاد میکند و به ایجاد فضای معنوی  بسیار کمک می کند. به‌صورت کلی به فرش‌هایی که دو لچک در بالا دارند اما در پایین بدون لچک هستند و در مرکزشان فضایی طاقدار مانند محراب مساجد به‌ تصویر کشیده شده، فرش سجاده ای محرابی می‌گویند. این فرش ها در رول‌های طویل بافته می‌شوند و محراب‌ها در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند. هر طرح محراب، سجاده یک نمازگزار محسوب می‌شود.

هیت ست شدن در فرش ماشینی یعنی چه؟!
هیت ست شدن در فرش ماشینی یعنی چه؟!

 امروزه با پیشرفت دستگاه های بافندگی نخ هیت ست جایگاه ویژه ای بین تولید کنندگان فرش پیدا کرده است. اصولا فرایند هیت ست و بخار دهی به منظور افزایش کیفیت نخ و نهایتا فرش ماشینی می باشد. به تجربه ثابت شده است که استفاده از نخ هیت ست در یک واحد فرش بافی بین 7 تا 10 درصد افزایش راندمان تولید داشته که این رقم بسیار بالایی در یک دوره مالی شرکت خواهد کرد.

مشاور فرش (روش های از بین بردن پرز فرش)
مشاور فرش (روش های از بین بردن پرز فرش)

فرش های اکریليکی پرطرفدارترین انواع فرش ماشينی در ایران هستند و از قضا بيشتر از نمونه های دیگر نيز پرز میدهند. به طور کلی اگر در مراحل بافت فرش از مقدار مناسبی آب و روغن در مرحله آماده سازی الياف استفاده شود، دستگاهها در سالن ریسندگی به خوبی تنظيم شوند، تثبيت حرارتی مطلوب باشد و از آهار استفاده شود، فرشها کمتردچار مشکل پرزدهی میشوند.

مشاور فرش (طرز تهیه محلول خانگی شستشوی فرش)
مشاور فرش (طرز تهیه محلول خانگی شستشوی فرش)

خیلی ها از کثیف شدن فرش ها بخصوص فرش های رنگ روشن شاکی هستند و امکان سپردن فرش ها به دست قالیشویان هم همیشه وجود ندارد تقریبا هر پاک کننده فرش تجاری پر از مواد شیمیایی می باشد که برای بچه ها، حیوانات خانگی و هرکس دیگری خطرناک هستند . این مواد شیمیایی ممکن است علائم آلرژیکی در بعضی از افراد ایجاد نماید و بقایای سمی این مواد در فرش تا هفته ها بعد از شستشو فرش باقی بماند. تعدادی از محلول های غیر سمی کاملا خانگی ثابت کرده اند که بدون تهدید بهداشت و محیط زیست برعکس مواد شیمیایی می توانند تجربه خوبی در شستشو ارائه دهند.

از شرکت وندویل بلژیک و شونهر آلمان بیشتر بدانیم
از شرکت وندویل بلژیک و شونهر آلمان بیشتر بدانیم

آلمان و بلژیک با دو برند شونهر و وندِویل دو کشور اصلی تولیدکننده ماشین آلات فرش بافی در دنیا می باشند. ماشین‌آلاتی که برای تولید فرش ماشینی در ایران به کار می‌روند، بهترین‌های دنیا هستند. ایرانی‌ها با وارد کردن تکنولوژی روز دنیا سعی در تولید بهترین کیفیت را دارند. ماشین‌های 1200شانه باف در ایران را هیچ کشور دیگری استفاده نمی‌کند و ایرانیان در این زمینه بسیار پیشرفته هستند. حتی بلژیک که از تولیدکنندگان فرش ماشینی به شمار می‌رود، از دستگاه‌های پیشرفته خود به اندازه ایرانیان استفاده نمی‌کند.